Met een gemiddelde Nederlandse tuin van rond de vijftig vierkante meter ben je geen tuinbezitter met een sportveld. Maar je hebt wel een buitenruimte waar je een eigen sport- of spelplek kunt creëren die letterlijk een paar stappen verwijderd is van de keuken. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar de hoeveelheid Nederlanders die deze ruimte ongebruikt laat liggen voor andere doeleinden dan een tafel en een stoel is opmerkelijk.

Een achtertuin lent zich uitstekend voor een aantal sporten die je vanuit huis kunt oefenen, in je eentje of met familie en vrienden. De drempel is laag, de uitrusting bescheiden, en de winst aan beweging en sociale interactie aanzienlijk. Niet als vervanging van een vereniging of sportschool, maar als aanvulling die je doordeweeks tussendoor benut.

Jeu de boules: de stille klassieker

Een van de meest onderschatte sporten voor thuis is jeu de boules. Je hebt een baan nodig van vier tot zes meter lang, een meter of anderhalf breed. De ondergrond is grind of fijn gravel, en de aanleg ervan is een klus van een halve dag. Wat je voor de rest nodig hebt, is een set ballen en eventueel een but, het kleine doelballetje. Daarna kun je tot aan de winter elke avond een paar potjes spelen, alleen, met je gezin of met buren die je voor de eerste keer over de schutting uitnodigt.

Wat aan jeu de boules zo aangenaam is, is dat het zonder fysieke inspanning gespeeld kan worden, maar met aandacht en techniek wel degelijk een sportelement heeft. Het is een spel dat zich uitstekend leent voor mensen van alle leeftijden tegelijk. Een opa met een tienjarige kleinzoon kan een eerlijke wedstrijd spelen waarin beide kanten kans hebben te winnen. Dat eigenschap heeft maar een handvol sporten.

Een mini-tennisbaan met een net

Wie iets meer ruimte heeft, kan een mobiele net opzetten voor sporten als badminton, mini-volleybal of zelfs een eenvoudige vorm van padel. Een net van vier meter breed past in een verrassend kleine tuin, en de meeste opstellingen zijn opbouwbaar in een paar minuten. Wat je niet hebt is een officiële baan, maar dat is voor recreatief gebruik in de eigen tuin meestal geen probleem. Een paar potjes badminton op een zomeravond met de kinderen blijft een van de meest plezierige manieren om de avond uit te zwaaien.

De prijs van dit type uitrusting is laag, en de slijtage beperkt mits je het in het tuinhuisje opbergt na elke sessie. Voor een gezin dat structureel zoekt naar manieren om de avonduren actiever te maken, is dit een kleine investering met grote opbrengst.

Acrobatische speelruimte voor kinderen

Met kinderen onder de twaalf zijn er nog meer mogelijkheden. Een trampoline is een klassieker die de afgelopen vijftien jaar een vaste plaats in tuinen heeft veroverd, maar er zijn alternatieven die minder permanent zijn en zich beter laten opbergen. Airtracks bieden bijvoorbeeld een veilige ondergrond waarop kinderen kunnen oefenen met koprollen, radslagen, sprongen en handstands. Anders dan een trampoline, die het hele jaar door op een vaste plek staat, kun je een airtrack na gebruik oprollen en opbergen. Dat past beter in tuinen waar ook nog plek moet zijn voor een tafel met stoelen en de barbecue.

Een hoekje voor een doel of basket

Een verrassend effectieve toevoeging aan een Nederlandse tuin is een eenvoudige basketring tegen de schuur of een klein doeltje tegen de schutting. Veel kinderen oefenen liever in hun eentje of met een buurvriendje op een eigen plek dan dat ze er voor naar het schoolveld of een park moeten. Een halfuur per dag een paar honderd worpen of trappen tegen een muur levert na een paar maanden een vaardigheidsniveau op dat in een vereniging slechts ondersteund kan worden, niet vervangen.

Het belangrijke aan al deze opstellingen is dat ze niet professioneel hoeven te zijn. Een doel dat een halve meter te smal is doet zijn werk net zo goed. Een baan die niet helemaal egaal is doet ervaring opbouwen die je op een goede baan ten goede komt. Het belangrijkste verschil tussen jongeren die zich sportief ontwikkelen en jongeren die het niet doen, is niet de kwaliteit van de uitrusting maar de hoeveelheid herhaling die ze ergens aan zijn besteden. En herhaling gebeurt het meest natuurlijk in de eigen tuin.

Het verschil dat een eigen plek maakt

Een eigen plek in de tuin om te bewegen, hoe bescheiden ook, geeft het hele huishouden een ander ritme. De avonden in het late voorjaar tot in september bieden ineens een natuurlijke aanleiding om even buiten te zijn. Geen schermtijd om elf uur, maar twintig minuten ballen of springen. Geen druk om in te schrijven voor een vereniging, maar de mogelijkheid om iets te proberen en kijken of het klikt. Een tuin als sportplek is daarmee niet alleen praktisch, maar ook opvoedkundig waardevol op een manier die maar weinig gezinnen ten volle benutten.